Endokrynologia on-line

Cukrzyca to choroba ogólnoustrojowa, która charakteryzuje się zaburzeniami przemian węglowodanów i tłuszczów. Przyczyną zaś cukrzycy są zaburzenia czynności wewnątrzwydzielniczej trzustki. Tak zwane wyspy Langerhansa znajdujące się w trzustce mają za zadanie wydzielać hormony do krwi. Komórki Beta wchodzące w skład wspomnianych wysp odpowiedzialne są za wydzielanie insuliny, która jest głównym hormonem regulującym poziom glukozy we krwi. Na skutek niedoboru insuliny dochodzi do hiperglikemii, czyli wzrostu stężenia glukozy we krwi.

Wyróżniamy kilka typów cukrzycy, wyodrębnionych na podstawie różnych przyczyn zaburzeń wydzielania insuliny przez trzustkę. Do najpowszechniejszych objawów cukrzycy należą:

• wielomocz (poliuria), który powoduje w konsekwencji odwodnienie organizmu, wzmożone pragnienie, uczucie suchości w ustach;
• chudnięcie spowodowane nadmiernym katabolizmem – glukoza, która znajduje się we krwi, nie może zostać wykorzystana przez tkanki z powodu braku insuliny, organizm zachowuje się wtedy jak w czasie głodu;
• senność, a w ciężkich przypadkach może dojść nawet od śpiączki;
• osłabiona odporność z powodu upośledzenia funkcji białych krwinek, w konsekwencji prowadzi to do nawracających zakażeń dróg moczowych, infekcji zewnętrznych narządów płciowych, słabego gojenia się ran.

W wypadku tzw. cukrzycy typu 1 (rzadsza postać cukrzycy) objawy są wyraźne i łatwo zauważalne, zaś w przypadku cukrzycy typu 2 objawy mogą pozostać przez długi czas niezauważone, a pacjent może nie odczuwać żadnych dolegliwości. Pierwszym objawem cukrzycy typu 1 może być kwasica (stan organizmu, w którym dochodzi do spalania tłuszczów zamiast glukozy w celu produkcji energii) lub śpiączka ketonowa. Objawy w wypadku tego typu cukrzycy są gwałtowne, gdyż bardzo szybko dochodzi do niedoboru insuliny z powodu zniszczenia komórek Beta. Chorzy w chwili rozpoznania choroby są bardzo szczupli, zazwyczaj nie mają jeszcze 30 lat i nagle pojawia się wielomocz, nadmierne łaknienie lub kwasica ketonowa.

Natomiast w wypadku cukrzycy typu 2 u ponad połowy chorych pacjentów nie ma żadnych objawów choroby i do rozpoznania dochodzi dopiero na podstawie badań laboratoryjnych. Na cukrzycę typu 2 zapadają najczęściej ludzie starsi, często otyli, prowadzący siedzący tryb życia, przyjmujący leki diabetogenne lub osoby, które mają w rodzinie bliskich chorych na cukrzycę.

Leczenie cukrzycy powinno być kompleksowe. Podstawową sprawą jest oczywiście leczenie farmakologiczne – doustne leki hipoglikemizujące (przeciwcukrzycowe) i insulina. Ważną kwestią jest także odpowiednia dieta oraz zdrowy tryb życia. W leczeniu cukrzycy typu 2 podstawową rolę  odgrywają leki przeciwcukrzycowe, natomiast w wypadku cukrzycy typu 1 najważniejszą kwestią jest insulinoterapia.